Dodaj do ulubionych
X-43A
   Od 1984 roku NASA pracowała nad ponadźwiękowym samolotem (a raczej ponaddźwiękowym napędem odrzutowym), który otrzymał ostatecznie oznaczenie X-43A a którego konstrukcja ruszyła pod koniec 1996 roku. Projekt pochłoną aż 230 milionów dolarów i 16 listopada 2004 roku pobił rekord prędkości atmosferycznej, osiągając 9,8 macha. Dotychczas najszybszym samolotem odrzutowym był Lockheed SR-71A Blackbird a sam rekord prędkości atmosferycznej (6,7 macha), ustanowiony jeszcze w 1967 roku najeżał do X-15. Co ciekawe próba pobicia rekordu zakończyła się wraz z końcem paliwa w samolocie, który... spadł do oceanu. X-43A na wysokości 34,5 kilometra osiągnął prędkość około 11,3 tysiąca kilometrów na godzinę, spełniając wszelkie zapowiedzi naukowców z NASA.

Szybszego nie ma...

   Pierwsza próba osiągnięcia zawrotnej prędkości z czerwca 2001 roku zakończyła się niepowodzeniem - stracono jeden z trzech egzemplarzy X-43. W marcu 2004 roku samolot już osiągnął prędkość 7,7 tysięcy km/h (lecąc z nią około 11 sekund). Trzecia próba zakończyła się pełnym sukcesem. X-43A ma zaledwie 3,65 metra długości i półtora metra rozpiętości i waży tylko tonę. Napędza go eksperymentalny silnik scramjet, którego nazwa jest skrótem od "supersonic combustion ramjet" - silnik strumieniowy z naddźwiękową komorą spalania. Pozbawiony jest on turbin i wałów a powietrze i spaliny poruszają się w nim z prędkością większą od prędkości dźwięku. Silnik taki może pracować tylko powyżej 5 machów, przec co podczas próby X-43 rozpędzany musi być (do około 6000 km/h) przez specjalną rakietę, na której czubku jest osadzony (rakieta wynoszona jest w powietrze przez bombowiec, który pojawił się w użytki w... 1959 roku). Bezzałogowy, zdalnie sterowany samolot będący demostracją technologii pozwalającej osiągnąć hiperdźwiękowe prędkości (5 razy większe od prędkości dźwięku) pozostanie prototypem, jednak nowa technologia z pewnością znajdzie wiele zastosować (przy wynoszeniu ładunków w kosmos czy szybkim transporcie ziemskim). W najbliższych latach powstać mają jeszcze szybsze (nawet 15 machów!) i większe X-43B oraz X-43C. Udane próby z napędem naddźwiękowym można uznać za kolejny milowy krok lotnictwa.

© 2003-2007 by Ecnelis